Profesjonalizm w edukacji zaczyna się tutaj

Od eksperta do towarzysza. Za nami cykl „Jak towarzyszyć, by inspirować”

W Powiatowym Centrum Edukacji w Brzesku zakończył się cykl doradczy „Jak towarzyszyć, by inspirować”, realizowany w ramach ogólnopolskiego projektu „Zindywidualizowane i spersonalizowane doradztwo metodyczne”. Poprowadził go zespół doradców metodycznych: Monika Satoła, Jarosław Wytrwał i Katarzyna Ćwiąkała. Każde z nich wniosło własne narzędzia i swój sposób pracy, a całość połączył jeden wspólny cel. Pokazać, że dobry nauczyciel nie musi być ekspertem, który zawsze wie najlepiej. Może być towarzyszem, który pomaga drugiemu człowiekowi znaleźć własną drogę.

Cykl oparto na metodach CMT, czyli coachingu, mentoringu i tutoringu. Choć brzmi to poważnie, chodzi o prostą rzecz. W coachingu zamiast podawać gotowe rozwiązania, częściej się pyta i słucha. W mentoringu dzieli się własnym doświadczeniem. W tutoringu pracuje się indywidualnie, małymi krokami, w tempie drugiej osoby. Łączy je jedno. Towarzyszenie zamiast wyręczania. Bo zmiana zostaje w człowieku tylko wtedy, kiedy sam w nią uwierzy.

Cykl rozpoczęły dwa spotkania online, a jego zwieńczeniem były warsztaty stacjonarne.

Webinary stały się fundamentem całości. Uczestnicy rozmawiali o tym, jak uczą się dorośli, bo z dorosłym pracuje się inaczej niż z dzieckiem. Przyglądali się sobie jako osobom uczącym się i wracali pamięcią do własnych szkolnych doświadczeń. Ćwiczyli zadawanie pytań pogłębiających, tych, które otwierają rozmowę, a nie ją zamykają. Analizowali prawdziwe przypadki ze swojej pracy i prowadzili rozmowy wspierające w parach, by potem wspólnie je omówić. Był to czas na oswojenie się z nową rolą, zanim przyszedł moment działania na żywo.

Na warsztatach stacjonarnych uczestnicy usiedli przy stołach i dużo pracowali, zamiast tylko słuchać. Program złożył się z trzech uzupełniających się wątków.

Monika Satoła poprowadziła część o komunikacji i relacji. Pokazała koło komunikacji oraz model GOLD, dzięki któremu łatwiej zrozumieć, że każdy działa i porozumiewa się trochę inaczej. Uczestnicy poznali też przeramowanie, czyli sposób na zamianę ramy problemu w ramę celu. To pozornie drobna zmiana, a potrafi odwrócić całą rozmowę.

Jarosław Wytrwał pokazał, jak prowadzić rozmowę, która rozwija. Pracowano metodą GROW oraz narzędziem nazwanym kołem życia zawodowego. Pomaga ono i nauczycielowi, i uczniowi spojrzeć na siebie szerzej, zobaczyć, co już działa, a nad czym warto jeszcze popracować.

Katarzyna Ćwiąkała poprowadziła blok o zmianie i o uczeniu się. O zmianie opowiedziała bajką. Chodzi o książkę Johna Kottera „Gdy góra lodowa topnieje”, o kolonii pingwinów, których dom powoli się rozpada. Jeden z nich zauważa to pierwszy i próbuje ostrzec resztę, a słyszy tylko, że przesadza. Trochę jak w niejednej szkole. Z tej historii został jeden wniosek. Ludzi nie zmienia to, co usłyszą, tylko to, co poczują. Każdy uczestnik wziął więc jedną swoją małą zmianę, rozłożył ją na czynniki i wybrał jeden konkretny krok na najbliższy tydzień. Nie dziesięć. Jeden, ten, który u niego zrobi różnicę.

W części o uczeniu się uczestnicy rysowali swoją mapę uczenia się. Pokazuje ona, jak kto uczy się najchętniej. Jedni przez działanie, inni przez obserwację, jeszcze inni przez teorię albo przez praktykę. Przy okazji pojawił się wniosek, który daje do myślenia. Najczęściej uczymy innych dokładnie tak, jak sami lubimy się uczyć. A w ławkach siedzą uczniowie o bardzo różnych mapach.

Najważniejsze, że nikt nie wyszedł z pustymi rękami. Każdy uczestnik zabrał do swojej klasy gotowe narzędzia do pracy z uczniami, takie, które można wykorzystać już na najbliższej lekcji.

Organizatorzy dziękują wszystkim nauczycielom, którzy wzięli udział w cyklu. Za czas, otwartość i gotowość, by spojrzeć na własną pracę nieco inaczej. Bo w doradztwie metodycznym nie chodzi o to, żeby zmieniać siebie. Chodzi o to, by świadomie poszerzać swoją mapę. I tak, krok po kroku, z eksperta można stać się towarzyszem.