Ruszyła Sieć Zawodowego Rozwoju Edukatorów
Za nami pierwsze spotkanie Sieci Zawodowego Rozwoju Edukatorów (ZRE) — nowej sieci współpracy i samokształcenia dla nauczycieli kształcenia zawodowego, działającej przy Powiatowym Centrum Edukacji w Brzesku. Spotkanie odbyło się online
9 września 2026 roku i zgromadziło nauczycieli przedmiotów zawodowych z powiatów: brzeskiego, bocheńskiego, tarnowskiego
i dąbrowskiego.
Nowy rok szkolny to dobry moment, żeby zacząć coś wspólnie. Właśnie dlatego zainaugurowaliśmy sieć, która ma być przestrzenią wymiany doświadczeń między nauczycielami przedmiotów zawodowych — miejscem, w którym uczymy się od siebie nawzajem.
Sieć, czyli uczymy się od siebie
Sieć współpracy i samokształcenia z założenia nie jest kolejnym wykładem, na którym ekspert mówi, a reszta słucha. To wspólna praca. Prowadząca przygotowuje i porządkuje materiały, ale prawdziwą wartością są głosy uczestników — ich pytania, uwagi i codzienne „a u mnie robię to tak”. W tej formule każdy jest zarazem uczącym się i uczącym innych.
Cykl obejmuje cztery spotkania w roku szkolnym. Do otrzymania zaświadczenia wystarczy udział w co najmniej dwóch, a wszystkie materiały udostępniane są uczestnikom po spotkaniu. Już na starcie padło też zaproszenie: jeśli ktoś z uczestników chciałby poprowadzić szkolenie na bliski mu temat — sieć jest właśnie po to.
Temat na dobry początek: wymagania edukacyjne zgodne z prawem
Pierwsze spotkanie poświęciliśmy zagadnieniu, które u wielu nauczycieli przedmiotów zawodowych budzi wątpliwości: jak poprawnie skonstruować wymagania edukacyjne — zgodnie z prawem oświatowym, ale przede wszystkim tak, aby ten dokument realnie służył w pracy, a nie trafiał do szuflady.
Punktem wyjścia było spojrzenie na przepisy „z lotu ptaka”. Zgodnie z art. 44b ust. 8 ustawy o systemie oświaty nauczyciel na początku roku szkolnego informuje uczniów i rodziców o trzech dokumentach:
1. wymaganiach edukacyjnych niezbędnych do otrzymania poszczególnych śródrocznych i rocznych ocen,
2. sposobach sprawdzania osiągnięć edukacyjnych,
3. warunkach i trybie otrzymania oceny wyższej niż przewidywana.
To wokół tej trójki zbudowaliśmy całe spotkanie — od podstawy prawnej, przez pracę z podstawą programową, aż po gotowy, przykładowy dokument.
Sedno: od podstawy programowej do oceny
Uczestnicy przeszli krok po kroku przez metodę pisania wymagań opartą na kryteriach weryfikacji z podstawy programowej kształcenia w zawodzie oraz na klasycznej taksonomii celów Bolesława Niemierki (kategorie A–D: od zapamiętania i zrozumienia, przez zastosowanie w sytuacjach typowych, po sytuacje problemowe).
Kluczowe okazało się dobre rozpoznanie czasownika operacyjnego — bo to on nazywa umiejętność i decyduje o jej poziomie. Omówiliśmy trzy kryteria pozwalające ustalić, czy wymaganie jest podstawowe, czy ponadpodstawowe: niezbędność wewnątrzprzedmiotową, między przedmiotową oraz użyteczność. I dwie proste reguły przypisywania ocen: poziom wyznacza ocenę najniższą, a taksonomia — najwyższą.
Jak to wygląda w praktyce? Najlepiej na przykładzie z geodezji. Jedno wymaganie — „uczeń sporządza szkice polowe” — rozłożone na oceny od 2 do 6 pokazuje, jak rośnie czasownik operacyjny:
● dopuszczający (A): wymienia elementy szkicu polowego i podstawowe znaki kartograficzne,
● dostateczny (B): wyjaśnia zasady sporządzania szkiców i rozróżnia ich rodzaje,
● dobry (C): wykonuje rysunek szkicu z zachowaniem proporcji, stosuje pismo techniczne,
● bardzo dobry (C/D): dobiera znaki kartograficzne i sporządza szkice zgodnie z przepisami,
● celujący (D): samodzielnie sporządza szkice w terenie i ocenia poprawność wykonania.
Każda kolejna ocena wymaga „więcej myślenia”, a nie tylko „więcej tego samego” — i o to w dobrze napisanych wymaganiach chodzi.
W drugiej części spotkania omówiliśmy pozostałe dwa dokumenty: sposoby sprawdzania osiągnięć (formy oceniania wraz z konkretnymi przykładami zadań) oraz warunki i tryb otrzymania oceny wyższej niż przewidywana. Nie zabrakło też praktycznych wskazówek dotyczących dostosowania wymagań do indywidualnych potrzeb uczniów — z podkreśleniem zasady, że dostosowujemy metody i formy, a nie obniżamy wymagań wynikających z podstawy programowej.
Co nowego w kształceniu zawodowym od 1 września 2026
Ponieważ spotkanie otwierało nowy rok szkolny, przypomnieliśmy najważniejsze zmiany w kształceniu zawodowym obowiązujące od 1 września 2026 roku: pojawienie się nowych zawodów (m.in. technik cyberbezpieczeństwa oraz kilku zawodów w branży ogrodniczej i w mechanice precyzyjnej), a także zmiany porządkowe w nazwach niektórych kwalifikacji. Co istotne dla uczestników — sama metoda pisania wymagań pozostaje aktualna, bo podstawy programowe dla szkół branżowych i policealnych na razie się nie zmieniają.
Materiały dla uczestników
Uczestnicy spotkania otrzymali komplet autorskich wzorów dokumentów gotowych do wykorzystania we własnej pracy: przykładowe wymagania edukacyjne z prawidłową gradacją czasowników operacyjnych, opis sposobów sprawdzania osiągnięć oraz warunki i tryb podwyższenia oceny, a także jednostronicowe „ściągi” porządkujące całą metodę. Materiały dostępne są dla osób uczestniczących
w spotkaniu — na platformie Moodle.
Zapraszamy na kolejne spotkania
To dopiero początek. Przed nami kolejne spotkania sieci ZRE, a ich tematy chcemy dobierać wspólnie — pod realne potrzeby nauczycieli. Zachęcamy do zgłaszania propozycji tematów, a także do poprowadzenia szkolenia w obszarze, w którym czujecie się mocni. Bo sieć to my.
Nauczycieli przedmiotów zawodowych z powiatów brzeskiego, bocheńskiego, tarnowskiego i dąbrowskiego serdecznie zapraszamy do dołączenia. Szczegóły oraz zapisy dostępne są na stronie Powiatowego Centrum Edukacji w Brzesku.